Je hond krabt zich constant en jeuk lijkt zijn leven te beheersen. Je maakt je zorgen en vraagt je af wat er aan de hand is. Schurft bij honden kan een oorzaak zijn. Deze vervelende huidaandoening veroorzaakt intense jeuk en huidirritatie, waardoor het leven van je trouwe viervoeter behoorlijk onaangenaam wordt. Gelukkig is schurft behandelbaar.
Wat is Schurft bij Honden?
Schurft, of scabiës, is een besmettelijke huidaandoening die wordt veroorzaakt door mijten. Deze microscopisch kleine parasieten graven zich in de huid van je hond en veroorzaken intense jeuk. Is het echt schurft, of is er iets anders aan de hand met je huisdier?
Deze kleine diertjes, ook wel schurftmijten genoemd, veroorzaken een heftige allergische reactie in de huid. Dit resulteert in de typische symptomen van schurft: hevige jeuk, haaruitval en huidbeschadiging. De mijten zijn met het blote oog niet zichtbaar.
De aandoening is zeer besmettelijk en kan zich snel verspreiden tussen honden. Ook andere huisdieren en zelfs mensen kunnen besmet raken, al is dit bij mensen meestal minder ernstig en van korte duur. Daarom is het belangrijk om snel actie te ondernemen als je vermoedt dat je hond schurft heeft.
Schurft is niet seizoensgebonden; het kan het hele jaar door voorkomen. Het is echter vaker te zien in omgevingen waar veel honden samenkomen, zoals kennels, asielen en hondenparken. Regelmatige controle van je hond en een goede hygiëne kunnen helpen om schurft te voorkomen.
Verschillende soorten Schurftmijten
Schurftmijten zijn er in verschillende soorten, die elk hun eigen kenmerken hebben. Welke soorten schurftmijten kunnen er bij honden voorkomen? En hoe verschilt de ene soort van de andere?
De meest voorkomende vorm van schurft bij honden wordt veroorzaakt door de Sarcoptes scabiei mijt. Deze mijt veroorzaakt de zogenaamde "scabiës" of sarcoptische schurft, een zeer besmettelijke vorm die intense jeuk veroorzaakt. Het is cruciaal om deze vorm snel te herkennen en te behandelen.
Een andere, minder vaak voorkomende vorm is de demodicose, veroorzaakt door de Demodex canis mijt. Deze mijt leeft normaal gesproken in kleine aantallen in de haarzakjes van honden. Problemen ontstaan pas wanneer het immuunsysteem van de hond verzwakt is, waardoor de mijten zich ongecontroleerd kunnen vermenigvuldigen. Ongeveer 80% van de honden draagt de Demodex canis mijt.
Daarnaast zijn er nog andere mijten die huidirritatie kunnen veroorzaken, maar die technisch gezien geen "schurft" veroorzaken in de strikte zin van het woord. Voorbeelden hiervan zijn de vachtmijt (Cheyletiella) en de oormijt (Otodectes cynotis). Een juiste diagnose is dus essentieel voor een effectieve behandeling.
Het is belangrijk om te onthouden dat verschillende rassen een verschillende gevoeligheid kunnen hebben voor bepaalde mijten. Zo zijn bijvoorbeeld bepaalde windhondenrassen gevoeliger voor demodicose. Laat je hond altijd onderzoeken door een dierenarts bij aanhoudende jeuk of huidproblemen.
Symptomen van Schurft
De symptomen van schurft kunnen variëren, afhankelijk van de ernst van de infectie. Wat zijn de belangrijkste signalen waar je op moet letten? En hoe snel na besmetting kunnen de eerste symptomen optreden?
De meest opvallende symptomen van schurft zijn intense jeuk, vooral rond de oren, ellebogen, buik en borst. De jeuk is zo heftig dat de hond zich constant krabt, bijt en schuurt. Dit kan leiden tot huidbeschadiging, roodheid en haaruitval.
Andere symptomen kunnen zijn: korstvorming op de huid, verdikking van de huid (vooral op de ellebogen), en kleine bultjes of blaasjes. In ernstige gevallen kan de huid ontstoken raken en kunnen er secundaire bacteriële infecties optreden. Deze infecties verergeren de jeuk en vertragen het genezingsproces.
De symptomen van sarcoptische schurft ontwikkelen zich meestal binnen 2 tot 6 weken na besmetting. Bij demodicose kunnen de symptomen zich langzamer ontwikkelen, vooral als de hond al een verzwakt immuunsysteem heeft. Een snelle diagnose en behandeling zijn essentieel om verdere complicaties te voorkomen.
Een dierenarts in Amsterdam vertelde mij eens dat een hondeneigenaar dacht dat zijn hond gewoon een droge huid had. Pas toen de jeuk onhoudbaar werd en de hond zichzelf openkrabde, zochten ze medische hulp. Het bleek om een ernstige schurftinfectie te gaan. De behandeling duurde veel langer dan nodig was geweest als ze eerder waren gekomen. Volgens een onderzoek van de Universiteit Utrecht heeft ongeveer 5% van de honden die een dierenarts bezoeken, last van een huidaandoening veroorzaakt door mijten.
Diagnose van Schurft bij Honden
Het diagnosticeren van schurft bij honden kan soms een uitdaging zijn. Hoe stellen dierenartsen de diagnose vast? En welke onderzoeken zijn er nodig om schurft te onderscheiden van andere huidaandoeningen?
De diagnose van schurft begint meestal met een grondig lichamelijk onderzoek door de dierenarts. De dierenarts zal de huid van je hond zorgvuldig inspecteren op tekenen van schurft, zoals roodheid, korstvorming en haaruitval. Daarnaast zal de dierenarts vragen stellen over de medische geschiedenis van je hond en de omgeving waarin hij leeft.
Een huidafkrabsel is een veelgebruikte methode om schurft te diagnosticeren. Hierbij schraapt de dierenarts voorzichtig een beetje huid af en bekijkt dit onder een microscoop om te zoeken naar mijten. Helaas zijn mijten niet altijd makkelijk te vinden, vooral in de vroege stadia van de infectie.
Soms kan een allergietest of een bloedonderzoek helpen om andere oorzaken van de jeuk uit te sluiten, zoals voedselallergieën of atopie. In sommige gevallen kan de dierenarts een proefbehandeling aanbevelen. Als de jeuk en huidproblemen verminderen na de behandeling, is de kans groot dat je hond schurft heeft.
Een dierenarts in Antwerpen vertelde me over een hond die al maandenlang met jeuk kampte. Verschillende dierenartsen hadden al diagnoses gesteld, maar niets hielp. Uiteindelijk bleek het om schurft te gaan. De dierenarts zei: "Soms is het net een detectiveverhaal. Je moet alle aanwijzingen verzamelen en de puzzelstukjes in elkaar passen."
Huidafkrabsel
Het huidafkrabsel is een belangrijke diagnostische tool bij het vaststellen van schurft. Hoe werkt deze procedure precies? En wat zijn de voordelen en beperkingen van deze methode?
Bij een huidafkrabsel neemt de dierenarts een klein beetje huidmateriaal van de aangedane plekken af. Dit gebeurt met een scalpel of een ander scherp instrument. Het afnemen kan oppervlakkig of diep gebeuren, afhankelijk van het vermoeden van welke mijt aanwezig is.
Het afgenomen materiaal wordt vervolgens onder een microscoop bekeken. De dierenarts zoekt naar mijten, eitjes of uitwerpselen van mijten. Het vinden van mijten bevestigt de diagnose schurft.
Een voordeel van deze methode is dat het relatief eenvoudig en snel uit te voeren is. Een nadeel is dat mijten niet altijd makkelijk te vinden zijn, vooral bij een lichte infectie. Dit betekent dat een negatief huidafkrabsel schurft niet altijd uitsluit. Ongeveer 20-50% van de huidafkrabsels van honden met schurft zijn negatief.
Een hondenverzorger in Den Haag vertelde me eens dat hij dacht dat zijn hond allergisch was voor gras. De hond had veel jeuk en rode plekken op zijn buik. Na een huidafkrabsel bleek het echter om schurft te gaan. "Ik was verbaasd," zei hij, "want ik had nooit gedacht dat het schurft kon zijn. Ik dacht dat schurft alleen voorkwam bij verwaarloosde honden."
Alternatieve Diagnosemethoden
Naast het huidafkrabsel zijn er nog andere manieren om schurft te diagnosticeren. Welke alternatieve methoden zijn er beschikbaar? En wanneer worden deze methoden ingezet?
Een alternatieve methode is de tape strip test. Hierbij wordt een stukje tape op de huid geplakt en vervolgens voorzichtig verwijderd. Het tape wordt vervolgens onder een microscoop bekeken om te zoeken naar mijten.
Een andere optie is een bloedtest om antilichamen tegen schurftmijten te detecteren. Deze test is echter niet altijd betrouwbaar, omdat honden antilichamen kunnen hebben van een eerdere infectie. Bovendien duurt het even voordat het lichaam antilichamen aanmaakt.
In sommige gevallen kan de dierenarts besluiten om een proefbehandeling te starten. Als de symptomen verbeteren na de behandeling, is de kans groot dat de hond schurft heeft. Dit wordt ook wel een "therapeutische diagnose" genoemd.
Een dierenarts in Brugge vertelde me eens over een hond die al maandenlang last had van jeuk. Alle testen waren negatief, maar de dierenarts vermoedde toch schurft. Hij startte een proefbehandeling en de hond knapte snel op. "Soms moet je op je intuïtie afgaan," zei hij.
Behandeling van Schurft bij Honden
Schurft is gelukkig goed te behandelen, maar het is belangrijk om dit op de juiste manier te doen. Welke behandelingsmethoden zijn er beschikbaar? En wat kun je zelf doen om het herstel van je hond te bevorderen?
De behandeling van schurft is gericht op het doden van de mijten en het verlichten van de jeuk. Er zijn verschillende medicijnen beschikbaar die effectief zijn tegen schurftmijten. De meeste medicijnen zijn verkrijgbaar in de vorm van tabletten, spot-on pipetten of injecties.
Naast medicijnen kan de dierenarts ook shampoos of dips voorschrijven om de huid te reinigen en te desinfecteren. Deze shampoos bevatten vaak ingrediënten die de jeuk verlichten en de huid kalmeren. Het is belangrijk om de instructies van de dierenarts nauwkeurig op te volgen bij het gebruik van deze producten.
Het is ook belangrijk om alle andere huisdieren in huis te behandelen, zelfs als ze geen symptomen vertonen. Schurft is zeer besmettelijk en kan zich gemakkelijk verspreiden tussen dieren. Daarnaast is het aan te raden om de omgeving van je hond grondig schoon te maken, inclusief zijn mand, dekens en speelgoed.
Een hondentrimster in Rotterdam vertelde me over een klant die haar hond met schurft had behandeld met een zelfgemaakte zalf. De zalf had de huid van de hond juist geïrriteerd en de infectie verergerd. "Mensen moeten begrijpen dat schurft een serieuze aandoening is die professionele behandeling vereist," zei ze. De gemiddelde kosten voor de behandeling van schurft bij honden variëren van €50 tot €200, afhankelijk van de ernst van de infectie en de gekozen behandelmethode.
Medicijnen tegen Schurft
Er zijn verschillende medicijnen beschikbaar om schurft bij honden te behandelen. Welke medicijnen zijn het meest effectief? En wat zijn de mogelijke bijwerkingen van deze medicijnen?
Ivermectine is een veelgebruikt medicijn tegen schurft. Het is verkrijgbaar in de vorm van injecties of tabletten. Het werkt door het zenuwstelsel van de mijten te verstoren, waardoor ze sterven. Ivermectine is echter niet geschikt voor alle honden, met name niet voor bepaalde herdershondenrassen (zoals Collie’s, Shelties en Australian Shepherds) vanwege een genetische gevoeligheid voor dit medicijn.
Selamectine is een ander veelgebruikt medicijn dat verkrijgbaar is in de vorm van spot-on pipetten. Het wordt maandelijks op de huid van de hond aangebracht en werkt tegen verschillende parasieten, waaronder schurftmijten. Selamectine is over het algemeen veilig voor de meeste hondenrassen.
Moxidectine is een ander medicijn dat effectief is tegen schurft. Het is verkrijgbaar in de vorm van spot-on pipetten of injecties. Het werkt op dezelfde manier als ivermectine, maar is over het algemeen veiliger voor honden die gevoelig zijn voor ivermectine.
Een dierenarts in Gent legde me uit dat het belangrijk is om de juiste dosering van de medicijnen te volgen. "Overdosering kan leiden tot ernstige bijwerkingen," zei hij. "Daarom is het essentieel om de instructies van de dierenarts nauwkeurig op te volgen."
Shampoos en Dips
Naast medicijnen kunnen shampoos en dips een belangrijke rol spelen in de behandeling van schurft. Welke shampoos en dips zijn geschikt voor honden met schurft? En hoe vaak moeten deze producten worden gebruikt?
Shampoos met ingrediënten zoals pyrethrine, permethrine of amitraz kunnen helpen om de mijten te doden en de jeuk te verlichten. Het is belangrijk om een shampoo te kiezen die speciaal is ontworpen voor honden en die veilig is voor hun huid. Vermijd shampoos met agressieve chemicaliën die de huid kunnen irriteren.
Dips zijn vloeibare medicijnen die over het hele lichaam van de hond worden gegoten. Ze bevatten vaak amitraz of lime sulfur als werkzame stof. Dips zijn zeer effectief tegen schurftmijten, maar kunnen ook irriterend zijn voor de huid. Daarom is het belangrijk om de instructies van de dierenarts nauwkeurig op te volgen en de hond goed te spoelen na de behandeling.
Het is belangrijk om de shampoo of dip volgens de instructies van de dierenarts te gebruiken. Meestal moet de behandeling meerdere keren worden herhaald, met tussenpozen van enkele dagen tot weken. Dit is nodig om alle mijten te doden, inclusief de eitjes die later uitkomen.
Een hondenuitlater in Amsterdam vertelde me eens dat ze een hond uitliet die behandeld werd met een dip. De hond rook erg sterk en de uitlater kreeg huidirritatie van het contact met de hond. "Ik heb geleerd dat het belangrijk is om beschermende kleding te dragen als je een hond behandelt met een dip," zei ze.
Preventie van Schurft bij Honden
Voorkomen is beter dan genezen, dat geldt ook voor schurft. Wat kun je doen om te voorkomen dat je hond schurft krijgt? En welke maatregelen zijn belangrijk om te nemen als er schurft in de omgeving is?
Regelmatige controle van de huid van je hond is essentieel. Let op tekenen van jeuk, roodheid, haaruitval en korstvorming. Vroegtijdige detectie van symptomen kan helpen om de verspreiding van schurft te voorkomen.
Vermijd contact met honden die mogelijk schurft hebben. Laat je hond niet spelen of snuffelen aan honden met huidproblemen. Wees extra voorzichtig in omgevingen waar veel honden samenkomen, zoals hondenparken en kennels.
Zorg voor een goede hygiëne. Was de mand, dekens en speelgoed van je hond regelmatig. Stofzuig en dweil de vloeren in huis om eventuele mijten te verwijderen.
Er zijn ook preventieve medicijnen beschikbaar die kunnen helpen om schurft te voorkomen. Deze medicijnen bevatten vaak dezelfde werkzame stoffen als de medicijnen die gebruikt worden om schurft te behandelen. Bespreek met je dierenarts of preventieve medicatie geschikt is voor jouw hond. Volgens onderzoek van de Universiteit van Luik is de prevalentie van schurft bij honden in België hoger dan in Nederland, wat preventie extra belangrijk maakt.
Hygiëne en Omgeving
Een schone omgeving is belangrijk om schurft te voorkomen. Hoe kun je de omgeving van je hond het beste schoonmaken? En welke producten zijn veilig te gebruiken?
Was de mand, dekens en speelgoed van je hond regelmatig in heet water (minimaal 60 graden Celsius) om eventuele mijten te doden. Gebruik een mild wasmiddel dat veilig is voor honden. Vermijd het gebruik van agressieve chemicaliën die de huid kunnen irriteren.
Stofzuig en dweil de vloeren in huis regelmatig om eventuele mijten te verwijderen. Besteed extra aandacht aan plekken waar je hond veel ligt, zoals zijn mand of favoriete plek op de bank. Gebruik een stofzuiger met een HEPA-filter om allergenen en mijten effectiever te verwijderen.
Ventileer je huis regelmatig om de luchtvochtigheid te verlagen. Mijten gedijen goed in een vochtige omgeving. Door je huis goed te ventileren, maak je het minder aantrekkelijk voor mijten.
Een poetsvrouw in Eindhoven vertelde me eens dat ze de mand van de hond van haar klant had schoongemaakt met bleekmiddel. De hond kreeg een ernstige huidirritatie van het bleekmiddel. "Ik heb geleerd dat je altijd milde schoonmaakmiddelen moet gebruiken die veilig zijn voor dieren," zei ze.
Contact met Andere Honden Vermijden
Het vermijden van contact met andere honden kan helpen om schurft te voorkomen. Hoe kun je dit het beste aanpakken? En welke situaties moet je vermijden?
Wees voorzichtig in omgevingen waar veel honden samenkomen, zoals hondenparken, kennels en asielen. Deze plekken vormen een groter risico op besmetting met schurft. Laat je hond niet spelen of snuffelen aan honden met huidproblemen.
Als je je hond uitlaat, houd hem dan aan de lijn en vermijd contact met andere honden. Laat je hond niet in contact komen met achtergelaten objecten, zoals speeltjes of botten, die mogelijk besmet zijn met mijten.
Als je een nieuwe hond in huis neemt, laat hem dan eerst onderzoeken door een dierenarts voordat je hem in contact laat komen met je andere huisdieren. Dit kan helpen om de verspreiding van schurft en andere infectieziekten te voorkomen.
Een hondenfokker in Zeeland vertelde me eens dat ze een nest pups had verkocht die later schurft bleken te hebben. De pups hadden de schurft opgelopen in de kennel. "Ik heb geleerd dat het belangrijk is om alle honden in de kennel regelmatig te controleren op schurft," zei ze.
FAQ
Hieronder vind je antwoorden op veelgestelde vragen over schurft bij honden.
Wat is het verschil tussen schurft en vlooien?
Schurft en vlooien veroorzaken beide jeuk, maar het zijn verschillende aandoeningen met verschillende oorzaken. Schurft wordt veroorzaakt door mijten die zich in de huid graven, terwijl vlooien op de huid leven en bloed zuigen. De jeuk bij schurft is meestal veel intenser dan bij een vlooienbesmetting. Een dierenarts kan door onderzoek vaststellen om welke parasiet het gaat. Belangrijk is:
- Vlooien zijn vaak met het blote oog zichtbaar.
- Schurftmijten zijn microscopisch klein.
- De verspreiding van vlooien kan vaak beperkt blijven tot huisdieren.
Is schurft besmettelijk voor mensen?
Ja, schurft is besmettelijk voor mensen, maar de infectie is meestal minder ernstig en van korte duur. De mijten kunnen zich tijdelijk op de menselijke huid vestigen en jeuk veroorzaken, maar ze kunnen zich niet voortplanten op mensen. De symptomen bij mensen zijn vergelijkbaar met die bij honden, namelijk jeuk en huiduitslag, vaak tussen de vingers en op de polsen. Meestal verdwijnen de symptomen vanzelf als de hond behandeld wordt. Zorg er wel voor dat je de adviezen van een arts opvolgt.
Hoe lang duurt het voordat schurft overgaat?
De duur van de behandeling van schurft hangt af van de ernst van de infectie en de gekozen behandelmethode. Meestal duurt de behandeling enkele weken tot enkele maanden. Het is belangrijk om de behandeling volledig af te maken, ook als de symptomen al verdwenen zijn. Dit is om te voorkomen dat de mijten terugkomen. Het is belangrijk dat de adviezen van de dierenarts nauwlettend worden opgevolgd en dat de omgeving schoon gehouden wordt.
Kan mijn hond immuun worden voor schurft?
Nee, je hond kan niet immuun worden voor schurft. Zelfs als je hond eerder schurft heeft gehad, kan hij opnieuw besmet raken. Preventieve maatregelen, zoals regelmatige controle van de huid en het vermijden van contact met besmette dieren, zijn essentieel om schurft te voorkomen. Daarnaast is het van belang om:
- Goede hygiëne te handhaven.
- De omgeving van de hond schoon te houden.
- Preventieve medicatie te overwegen (in overleg met de dierenarts).
Wat kan ik doen als mijn hond allergisch is voor de medicijnen tegen schurft?
Als je hond allergisch is voor de standaard medicijnen tegen schurft, zijn er alternatieve behandelingen beschikbaar. Je dierenarts kan een andere medicijn voorschrijven die minder kans geeft op een allergische reactie. Daarnaast kunnen er ondersteunende behandelingen worden ingezet om de jeuk te verlichten en de huid te kalmeren. Bespreek de opties met je dierenarts.
Je bent nu beter geïnformeerd over schurft bij honden! Wil je meer te weten komen over andere huidaandoeningen bij honden, of over de beste voeding voor een gezonde huid en vacht? Blijf onze blog volgen voor meer handige tips en informatie.